აღნიშნული კურსი გათვალისწინებულია  ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის ქართული ფილოლოგიის სამაგისტრო პროგრამების -ქართველური ენათმეცნიერება და შუა საუკუნეების ქრისტიანული აღმოსავლეთის ფილოლოგია - სტუდენტებისათვის.

სასწავლო კურსის მიზანია ძველი ქართული ენის ფონეტიკის, მორფოლოგიური სტრუქტურის, სინტაქსის სპეციფიკური საკითხების, ასევე, სტილისა და ლექსიკის საკვანძო საკითხების შესწავლა-განმტკიცება. სწავლების ამ საფეხურზე კურსი ითვალისწინებს ძველი ქართული ნათარგმნი თუ ორიგინალური ძეგლების ენობრივი და სტილისტური თავისებურებების განსაზღვრასა და ქრონოლოგიზაციას, ორგანულ და უცხოურ ენათა გავლენით დამკვიდრებულ ენობრივ მოვლენათა გამიჯვნასა და სწორ კვალიფიკაციას, ასევე, მაგისტრანტებში ტექსტზე სამეცნიერო მუშაობისათვის საჭირო ძირითადი უნარ-ჩვევების გამომუშავებას.

 

კურსის ძირითადი მიზანია ენისა და კულტურის, ენისა და ეთნოსის, ენისა და ხალხის მენტალიტეტის ურთიერთმიმართების საკითხთა შესწავლა. აღნიშნული კურსით სტუდენტები ჩასწვდებიან ენის სემანტიკურ სიღრმეებს, აღმოაჩენენ ენაში შენახულ კულტურას, შეისწავლიან ენობრივ ერთეულთა ეროვნულ-კულტურულ თავისებურებებს, გაეცნობიან იმ კოგნიტიურ მექანიზმებს, რომელთა საშუალებითაც სამყაროს ეროვნულ-ენობრივი სურათები აიგება.

 

ქართული ზმნის სტრუქტურა, კონსტრუქცია.
პროფ. დ. მელიქიშვილი
დოქტორანტი: ნ. ფუტკარაძე

აღნიშნული კურსი გათვალისწინებულია თსუ ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის ფილოლოგიის მიმართულების ბაკალავრიატის კურსის სტუდენტებისათვის არჩევით საგნად. კურსის მოსმენისა და პრაქტიკული მეცადინეობის შედეგად სტუდენტები კარგად გაერკვევიან ქართული ზმნის სტრუქტურებსა და კონსტრუქციებში, გამოუმუშავდებათ ლოგიკური მსჯელობისა და კრიტიკული აზროვნების უნარი.

კურსი მიზნად ისახავს სტუდენტებს მისცეს სააბაზისო ცოდნა ქართული პალეოგრაფიაში, გააცნოს მათპალეოგრაფიის ძირითადი თეორიული საკითხები (დამწერლობის წარმოშობა, დამწერლობის ტიპები, ეპიგრაფიკა, პაპიროლოგია, დიპლომატიკა, კოდიკოლოგია, საწერი საშუალებები, საწერი მასალები და საწერი იარაღები, ქართული ხელნაწერი წიგნის მოკლე ისტორია, ხელნაწერი წიგნის შემადგენელი ნაწილები, გადაწერის მეთოდები, ხელნაწერი წიგნის დამზადების ტექნოლოგია,სკრიპტორიუმები, ძველი ქართული მწერლობის კერები, ხელნაწერთსაცავები და კატალოგები, დაქარაგმება, პუნქტუაცია, განკვეთილობის ნიშნები, პირობითი და ტექნიკური ნიშნები, წელთარიცხვის სისტემები და სხვ.).

აღნიშნული კურსი გათვალისწინებულია ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის სამაგისტოპროგრამა – ქართული ლიტერატურის ისტორიის მაგისტრანტთათვის. ლექტორი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის ასოცირებული პროფესორი– თამარ პაიჭაძე კურსი მოამზადა ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის ქართული ლიტერატურის მიმართულების დოქტორანტმა – სოფიკო ძნელაძემ.

სასწავლო კურსის მიზანია ძველი ქართული ენის ფონეტიკის, მორფოლოგიური სტრუქტურისა და სინტაქსური სისტემის, ლექსიკის, სტილის საკითხების შესწავლა;ბაკალავრიატის საფეხურზეძველი ქართული ენის კურსში უმთავრესად გათვალისწინებულია იმ თავისებურებათა გამოვლენა და გაცნობა სტუდენტებისათვის, რითაც ძველი ქართული ენა განსხვავდება ახალი ქართული ენისაგან,რათა სტუდენტებმა შეძლონ ძველი ქართული ტექსტების კითხვა,გაანალიზება და განმარტება.

ქართული სალიტერატურო ენის ისტორიიის კურსი ითვალისწინებს ქართული სალიტერატურო ენის განვითარების ძირითადი ეტაპების შესწავლას და იმ ენობრივ ცვლილებებათა ტენდენციების გაანალიზებას, რამაც საფუძველი შეუქმნა ენის დღევანდელ ვითარებას. კურსის მიზანს წარმოადგენს ქართულ ენაში მიმდინარე ძირითადი ენობრივი მოვლენების დიაქრონიული და სინქრონიული აღწერა, ენობრივ ცვლილებათა კვალიფიკაცია და ქრონოლოგიზაცია, სალიტერატურო ენის ნორმებსა და ცოცხალ მეტყველებას შორის ურთიერთმიმართების დადგენა, სამწერლობო ქართულზე უცხო ენათა გავლენის შესწავლა, ძველი ქართული სამწერლობო კერებისა და მათი მთარგმნელობითი მეთოდების გაცნობა;  თანამედროვე ეტაპზე ენობრივ ცვლილებათა ტენდენციიების გამოკვეთა. კურსის გავლის შემდეგ სტუდენტს  უნდა შეეძლოს ენაში მომხდარ ცვლილებათა ახსნა და ენობრივ ფორმათა ანალიზი.

სასწავლო კურსის ძირითადი მიზანია სტუდენტმა მიიღოს საფუძვლიანი ცოდნა ქართული ლიტერატურის უახლესი პერიოდის შესახებ. კურსის შესწავლისას გამოიკვეთება ქართული ლიტერატურის განვითარების გზა 1890-იანი წლებიდან XXI ს-ის მიმდინარე ლიტერატურული პროცესის ჩათვლით. კურსის შესწავლის ერთ-ერთი მთავარი ამოცანაა, გამოააშკარაოს უახლესი ქართული ლიტერატურის ისტორიის ის დაფარული მხარეები და განვითარების შინაგანი ლოგიკა, რომლის დანახვა არ სურდა და არც შეეძლო საბჭოთა პერიოდის ლიტერატურულ კრიტიკას თუ მეცნიერებას

სასწავლო კურსის ძირითადი მიზანია სტუდენტმა მიიღოს გაღრმავებული ცოდნა თანამედროვე (უახლესი ლიტ. ისტორიის პერიოდის) ქართული რომანის შესახებ შედარებით პერსპექტივაში. კურსის შესწავლისას გამოვლინდება ქართული რომანისტიკის განვითარების გზა. ქართული ლიტერატურული პროცესი განიხილება საზღვარგარეთულ ლიტერატურაში განვითარებულ მოვლენათა ფონზე. კურსის შესწავლის ერთ-ერთი მთავარი ამოცანაა, გამოააშკარაოს ის კულტურულ-ლიტერატურული კავშირი და მიმართება, რომელიც არსებობს (და არსებობდა) ქართულ და მსოფლიო მწერლობას შორის, და რომელიც, გარკვეულწილად, იჩქმალებოდა საბჭოთა ეპოქის ლიტერატურათმცოდნეობის მიერ

ფილოლოგიის, როგორც დარგის მიზნებისა და ამოცანების განსაზღვრა, ქართული ფილოლოგიის ისტორიის, მისი თანამედროვე დონისა და პერსპექტივების წარმოჩენა. სტუდენტებში მოსმენისა და რეფერირების კულტურის გამომუშავება. სტუდენტისთვის თეორიული ცოდნის მიწოდება ენათა მორფოლოგიურ და გენეალოგიურ კლასიფიკაციაში ქართული ენის ადგილის,  ქართული ფილოლოგიური სკოლებისა და ძველი ქართული მწერლობის ძეგლების შესახებ. 

შენიშვნა: საგნის სპეციფიკა მოითხოვს, რომ ქართული ფილოლოგიის შესავალი ორი ასპექტით - ენათმეცნიერებისა და ლიტერატურათმცოდნეობის კუთხით მიეწოდოს სტუდენტს. სილაბუსი შედგენილია ორი ავტორის მიერ, სალექციო კურსს კითხულობს ორი სპეციალისტი, თუმცა კურსი გაერთიანებულია ერთ საგნად და თავიდან არის აცილებული მოსალოდნელი შეხვედრები და განმეორებები ქართული ფილოლოგიის ამ ორი მიმართულებისა. ელექტრონული კურსი მომზადებულია საგნის პირველი ნაწილისათვის (1-7 ლექცია, კითხულობს ანა ხარანაული)

კურსის მიზანია, სტუდენტს გაუღვივოს ინტერესი ფილოლოგიური კვლევებისადმი, გააცნოს ფილოლოგიის ერთ-ერთი დისციპლინის – ტექსტოლოგიის ისტორია, მისი ძირითადი ცნებები და მეთოდები. ამასთან ერთად, მისცეს მას გამოუცემელ და გამოცემულ ტექსტებზე მუშაობის პრაქტიკული გამოცდილება. კურსის მიზანია, ჩამოაყალიბოს პროფესიონალი მკითხველი და წიგნის მომხმარებელი, საფუძველი ჩაუყაროს ტექსტის პროფესიონალი დამდგენ-გამომცემლის, ფილოლოგ-ტექსტოლოგის მომზადებას.

კურსის მიზანია

1. გააცნოს სტუდენტს თარგმანისმცოდნეობის, როგორც ფილოლოგიის (როგორც ენათმეცნიერების, ისე ლიტერატურათმცოდნეობის) დამხმარე დარგის ამოცანები, კვლევის მეთოდები და ცნებები; დაანახოს მას თარგმანის როლი სამწერლობო ენის ჩამოყალიბებასა და განვითარებაში, ცოდნის, კულტურული და რელიგიური ასეულობების გავრცელებაში;

2. ანტიკური და შუა საუკუნეების თარგმანის თეორიისა და პრაქტიკის ონზე განიხილოს ძველი ქართული მთარგმნელობითი თეორია და პრაქტიკა;

3. კონკრეტულ მაგალითებზე დაყრდნობით აჩვენოს თარგმანისადმი განსხვავებული მიდგომა და თარგმანის განსხვავებული ტექნიკა სხვადასხვა თარგმნელობით სკოლებსა და ცალკეულ მთარგმნელებთან.

სასწავლო კურსი აწვდის სტუდენტებს პროფესიულ ცოდნას ქართული კულტურის და ლიტერატურულ-ფილოსოფიური აზროვნების ყველაზე მაღალი გამოვლინების - ვეფხისტყაოსნის შესახებ და ამზადებს ჩვენი ცივილიზაციის შემოქმედებითი აზროვნების ამ შედევრთან დაკავშირებული ფილოლოგიური, ფილოსოფიური და თეოლოგიური პრობლემატიკის თეორიული ასპექტის ასათვისებლად; რითაც ააქტიურებს სტუდენტის ფილოლოგიური ხასიათის კვლევის უნარს. ამასთან ერთად სასწავლო კურსის ერთი ძირითადი მიზანია რუსთველის მიერ ქართულ აზროვნებაში შემოტანილი ზოგადსაკაცობრიო პრობლემატიკის ინტერპრეტირება ჩვენი ცივილიზაციის სამი უმთავრესი ეტაპის ­­- ანტიკური, შუასაუკუნეების და რენესანსული კულტურების უმთავრესი სააზროვნო საკითხების კონტექსტში და ამგვარი ფილოლოგიური კვლევა-ძიების ელემენტების ათვისების გზით სტუდენტის მომზადება შემდგომი მაღალი ფილოლოგიური კვლევითი ხასიათის პროგრამებისათვის.

კურსი განკუთვნილია ბაკალავრიატის სტუდენტებისთვის და  მოიცავს ქართული ენის პრაქტიკული სტილისტიკისა და ნორმალიზაციის მნიშვნელოვან საკითხებს. სტუდენტი გაეცნობა  ფუნქციურ სტილთა ენობრივ მახასიათებლებს, ლექსიკურ სტილისტიკასა და მხატვრულ საშუალებებს, მართლწერის წესებს, რაც ხელს შეუწყობს მართებულად წერისა და სწორმეტყველების უნარ-ჩვევების გამომუშავებას; პრაქტიკული დავალებებისა და ტესტების დახმარებით სტუდენტი მიეჩვევა აზრის სწორად ჩამოყალიბებას (ზეპირად ან წერილობით),  შეძლებს ტექსტების რედაქტირებასა და სტილისტურად დახვეწას.

კურსი განკუთვნილია მაგისტრატურის სტუდენტებისთვის და მოიცავს თანამედროვე ქართული სალიტერატურო ენის ჩამოყალიბების ისტორიას, ნორმათა დადგენის პრინციპებს, გრამატიკულ-ორთოგრაფიული ნორმების ანალიზს, მათი ჩამოყალიბების პროცესის მიმოხილვას, მორფოლოგიისა და სინტაქსის მოსაგვარებელ სადავო საკითხებს, არსებული ორთოგრაფიულ-საცნობარო ლიტერატურის გაცნობას, ენათმეცნიერების განსხვავებულ თვალსაზრისთა შეჯერებას.
უპირველეს ყოვლისა, ყურადღება მიექცევა მართებულად წერისა და მეტყველების, სამეცნიერო და პუბლიცისტური ტექსტების რედაქტირების უნარ-ჩვევების გამომუშავებასა და გამყარებას.